Sa'y: Safa ile Merve Arasında

Sa'y, Safa ile Merve tepeleri arasında yedi kez gidip gelmekten oluşan umre ibadetidir. Bu yürüyüş, Hz. İbrahim'in eşi Hz. Hacer'in yavrusu Hz. İsmail için su ararken yaptığı koşunun anısına yapılır.

Bu ritüeli yaparken kendinizi Hz. Hacer'in yerine koyun: Çölün ortasında, bir yanda yanmakta olan kum, öte yanda çığlık atan bir bebek. Ve yine de umudu kaybetmeyen, Tanrı'ya güvenen bir anne. İşte bu güven ve teslimiyet, Sa'y'ın özündedir.

---

Sa'y Öncesi Bilmeniz Gerekenler

Sa'y için abdest şart mıdır? Sa'y için abdest zorunlu değildir — ama abdestli olmak güzeldir. Kadınlar adet halindeyken de sa'y yapabilir.

Sa'y nerede yapılır? Mescid-i Haram'ın içinde, Safa ve Merve tepelerini bağlayan kapalı koridorda yapılır. Bu koridor yaklaşık 394 metre uzunluğundadır; her tur ileri-geri toplam 788 metre, yedi turda ~2,76 km.

Sa'y ne zaman yapılır? Tavafın hemen ardından yapılır. Aralarına uzun bir mola vermek mekruhtur.

---

Sa'y Adımları

1. Safa'ya Çıkın

Sa'y Safa tepesinden başlar. Merve'ye gidin değil — Safa'dan başlayıp Merve'de bitirirsiniz.

Safa'ya yönelin ve Kâbe'ye bakarak şunu okuyun:

Ardından tekbir (Allahu Ekber), tahmid (Elhamdülillah) ve tehlil (La ilahe illallah) getirerek dua edin. Salavat okuyun. Kalbinizden geçenleri dile getirin.

2. Merve'ye Doğru Yürüyün

Safa'dan Merve'ye doğru yürüyün. Bu bir tur sayılır (1. şavt).

Yeşil Işıklı Bölge: Erkekler Koşar

Sa'y koridorunda yeşil ışıkla işaretlenmiş yaklaşık 50 metrelik bir bölüm var. Hz. Hacer'in, çocuğunu görebilmek için koştuğu bölgenin simgesidir.

Erkekler bu bölgede hafifçe koşar veya hızlı yürür. Kadınlar normal tempoda yürür.

3. Merve'ye Varın

Merve'ye varınca Kâbe'ye yönelin. Safa'da yaptığınız gibi dua edin, zikir yapın.

Bu 1. tur tamamlandı: Safa → Merve = 1 şavt.

4. Tekrar Safa'ya Dönün

Merve'den Safa'ya dönün. Bu 2. tur.

Safa → Merve → Safa → Merve → Safa → Merve → Safa = 7 şavt

5. Merve'de Bitirin

Sa'y, Merve tepesinde tamamlanır. Yedi turdan sonra Merve'de bitirdiniz mi, sa'y tamamdır.

---

Tur Sayısı Tablosu

Şavt	Yön	Biten Yer
1	Safa → Merve	Merve
2	Merve → Safa	Safa
3	Safa → Merve	Merve
4	Merve → Safa	Safa
5	Safa → Merve	Merve
6	Merve → Safa	Safa
7	Safa → Merve	Merve ✓

---

Sa'y Sırasında Ne Okunur?

Sa'y sırasında belirlenmiş zorunlu bir dua yoktur. Hz. Peygamber sa'y sırasında bolca dua etmiştir. Şunları okuyabilirsiniz:

• Telbiye (Mekke'deyken ve ihramlıyken)
• "La ilahe illallahu vahdeh, la şerike leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr" zikri
• Kur'an-ı Kerim'den sureler
• Samimi Türkçe dualar
• Salavat-ı şerife

Safa ve Merve'de durup bol bol dua edin. Yürürken de zikir yapın.

---

Tekerlekli Sandalye ile Sa'y

Engelli veya yaşlı kişiler tekerlekli sandalyeyle sa'y yapabilir. Mescid-i Haram'ın sa'y koridorunda tekerlekli sandalyeli kişilere ayrılmış özel bölmeler bulunur. Bu tam geçerli bir sa'y sayılır.

---

Sa'y Bölünebilir mi?

Sa'y'ın aralıksız yapılması tavsiye edilir. Ancak namaz vakti girdiğinde veya zorunlu bir durum olduğunda bölünebilir; ardından kaldığınız yerden devam edersiniz.

---

Sık Yapılan Hatalar

Hata 1: Merve yerine Safa'da bitirmek Sa'y her zaman Merve'de biter. Safa'da bitirirseniz, türünüzü kontrol edin.

Hata 2: Tur sayısını kaybetmek Parmak sayın veya bir uygulama kullanın. Yedi tur şarttır.

Hata 3: Koşma bölgesini görmezden gelmek Yeşil ışıklı bölgede erkeklerin koşması sünnettir; kadınlar için geçerli değildir.

Hata 4: Safa'ya Kur'an ayeti okumadan başlamak İnne's-Safâ ve'l-Mervete ayetini okuyarak başlamak Peygamberimizin sünnetidir.

---

Sa'y'dan Sonra Ne Olur?

Sa'y'ı tamamladıktan sonra umrenin son zorunlu adımı kalmıştır: saç tıraşı veya taksir — ihramdan çıkış.

---

Hz. Hacer'i Düşünmek

Sa'y yaparken, belki biraz yorulduğunuzda, o koridorda yürürken aklınıza bir şey gelebilir: Hz. Hacer de aynı yerlerde koştu. Yavrusunun ağlayışını duyuyordu, elleri boştu, etrafı çöldü.

Ama o vazgeçmedi. Ve Allah ona Zemzem'i verdi.

Her umrecinin Sa'y'ı biraz da bu umudu taşımaktır: "Belki Allah bana da verir." Ve verir. Çünkü O, Hacer'e de verdi.